Kort gezegd: Na een cyberaanval kunnen bedrijven aangifte doen bij de politie. Het juiste aanspreekpunt zijn de Zentrale Ansprechstellen Cybercrime (ZAC, centrale contactpunten cybercriminaliteit) van de Duitse Landeskriminalämter (deelstaatrecherchediensten), die gespecialiseerd zijn in bedrijven en autoriteiten. Bereid een korte tijdlijn voor en stel bewijs veilig voordat systemen opnieuw worden opgezet. Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch advies.
Waarom een aangifte zinvol kan zijn
Veel bedrijven aarzelen na een aanval de politie in te schakelen. Ze vrezen inspanning, bedrijfsonderbreking of publiciteit. Toch heeft een aangifte tastbare voordelen: ze documenteert het incident officieel, maakt onderzoek naar de daders mogelijk en helpt de autoriteiten het overzicht te bewaren. Voor verzekeraars, zakenpartners en zo nodig toezichthouders kan het dossiernummer een nuttig bewijs zijn.
Of een aangifte in het individuele geval gepast is, hangt af van de situatie. Bij afpersing, gegevensdiefstal, manipulatie van betaalgegevens of een inbraak in een server met klantgegevens spreekt veel ervoor. Bespreek de vraag met uw juridisch adviseur en, indien aanwezig, uw cyberverzekeraar.
De Zentrale Ansprechstellen Cybercrime
De ZAC zijn gespecialiseerde politie-eenheden die er in elke Duitse deelstaat zijn, ondergebracht bij de Landeskriminalämter. Ze richten zich op bedrijven, autoriteiten en verenigingen. Daar werken onderzoekers met een technische achtergrond die vertrouwd zijn met aanvallen op servers, afpersing en gegevensdiefstal.
Bevoegd is in de regel de ZAC van de deelstaat waar uw bedrijf is gevestigd. Een overzicht van alle eenheden vindt u op polizei.de. Wij noemen hier bewust geen telefoonnummers, omdat contactkanalen kunnen veranderen; gebruik de actuele gegevens van de politie.
Zoek de contactgegevens van de ZAC van uw deelstaat op voordat er iets gebeurt, en neem ze op in uw noodplan, op een plek die ook zonder werkende IT bereikbaar is.
Cyberaanval: aangifte bij de politie voorbereiden
U hoeft niet alles te weten om aangifte te doen. Een geordende weergave van de bekende stand maakt het gesprek echter makkelijker. Deze punten moet u bijeenbrengen:
- Tijdlijn: wanneer werd het incident opgemerkt, door wie, en welke stappen volgden?
- Getroffen systemen: bijvoorbeeld webserver, webwinkel, klantenportaal, met locatie bij het eigen bedrijf of bij de hostingprovider.
- Waarnemingen: onbekende bestanden, opvallende logvermeldingen, berichten van afpersers, gegevensuitstroom.
- Schade: uitval, getroffen gegevens, financiële gevolgen, voor zover bekend.
- Tot nu toe genomen maatregelen: systemen geïsoleerd, gepatcht, wachtwoorden gewijzigd, dienstverlener ingeschakeld.
- Contactpersoon: wie in het bedrijf beschikbaar is voor vragen.
Bij een incident in verband met PHP2Shell horen de kwetsbaarheden CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619 en het tijdstip van uw patch in de weergave. Een patch bewijst niet dat er eerder niets is gebeurd.
Bewijs behouden
Voor onderzoek zijn ongewijzigde sporen beslissend. De reflex een gecompromitteerde server meteen te wissen en opnieuw op te zetten, vernietigt juist die sporen. Beter is een geordende volgorde: systeem isoleren, logs, bestandslijsten en zo nodig geheugen- en schijfkopieën veiligstellen, controlesommen vastleggen, dan opschonen.
Bij PHP2Shell adviseert de vakpers serverlogs vanaf 20-10-2026 te bewaren. Vraag ook uw hostingprovider de logboeken veilig te stellen als u zelf geen toegang hebt. Hoe u logs analyseert zonder sporen te wijzigen, beschrijft Webserverlogs na een aanval analyseren. Voor een in rechte bruikbare veiligstelling is IT-forensisch onderzoek de aangewezen weg.
Na de aangifte ontvangt u in de regel een dossiernummer. De onderzoekers nemen bij vragen contact op en stemmen met u af welke gegevens ze nodig hebben, zoals kopieën van logs of geheugenkopieën. Reken er niet op dat onderzoek snel tot een resultaat leidt; daders zitten vaak in het buitenland en gebruiken versluierde infrastructuur. De waarde van een aangifte ligt daarom niet alleen in het individuele geval. Inzichten uit veel aangiften helpen daadergroepen te herkennen en hun infrastructuur te verstoren. Leg het dossiernummer vast in uw incidentdocumentatie en geef het zo nodig door aan verzekeraar of toezichthouder. Nieuwe inzichten uit uw eigen onderzoek kunt u nasturen.
Aangifte en andere verplichtingen
Een aangifte vervangt geen andere meldingen. Zijn persoonsgegevens getroffen, dan kan er een meldplicht aan de toezichthouder voor gegevensbescherming bestaan volgens art. 33 AVG, zo mogelijk binnen 72 uur na kennisname. Valt uw bedrijf onder NIS2, dan komen meldingen aan het BSI (de Duitse federale dienst voor informatiebeveiliging) erbij. En veel cyberverzekeringen vereisen vroege informatie. Stem de volgorde af, zodat geen kanaal wordt vergeten; aanwijzingen daarvoor staan onder Cyberverzekering bij een schadegeval.
Betalingen aan afpersers moet u niet overwegen zonder overleg met politie, juridisch adviseur en verzekeraar. De ZAC kunnen over zulke vragen adviseren.
Hoe helpt PHP SOS concreet?
- Wij leggen logs en systeemtoestanden zo vast dat ze bruikbaar blijven voor onderzoek, en documenteren de controlesommen.
- Wij stellen een technische tijdlijn en een begrijpelijke samenvatting op voor het gesprek met de ZAC.
- Op uw verzoek staan we de onderzoekers als technisch aanspreekpunt ter beschikking.
- Parallel zetten we de Incident Response voort, zodat uw bedrijf zo snel mogelijk weer veilig draait.
Veelgestelde vragen
Loont een aangifte na een cyberaanval eigenlijk?
Een aangifte schept een officiële documentatie die richting verzekeraars, zakenpartners en autoriteiten nuttig kan zijn. Ze maakt onderzoek mogelijk en draagt bij aan het situatiebeeld. Of ze in het individuele geval zinvol is, kunt u bespreken met de ZAC en uw juridisch adviseur.
Wat is een ZAC?
De Zentrale Ansprechstellen Cybercrime zijn gespecialiseerde politie-eenheden voor bedrijven en autoriteiten, ondergebracht bij de Landeskriminalämter (de Duitse deelstaatrecherchediensten). Ze nemen aangiften op, adviseren over de aanpak en coördineren onderzoeken. Een overzicht biedt polizei.de.
Moet ik mijn bedrijf stilleggen voor het onderzoek?
In de regel niet. De ZAC houden er rekening mee dat bedrijven moeten blijven werken en stemmen maatregelen met u af. Bespreek vragen over bewijsveiligstelling en herstart in het eerste gesprek.
Wordt een aangifte automatisch openbaar?
Nee, een aangifte wordt niet automatisch gepubliceerd. Vragen over vertrouwelijkheid bespreekt u het best rechtstreeks met de ZAC. Uw eigen communicatie naar buiten blijft u zelf sturen.